Koronavirus psikiystris hastalıkları tetikler mi?

Covid-19 salgınının psikiyatrik tablolara yol açması ve var olan psikiyatrik tabloların kötüleşmesine veya yatkın bireylerde yeni tabloların ortaya çıkmasına yol açtığını belirten Psikiyatri Uzmanı Ebru Öztepe Yavaşcı

Koronavirus psikiystris hastalıkları tetikler mi?

Covid-19 salgınının psikiyatrik tablolara yol açması ve var olan psikiyatrik tabloların kötüleşmesine veya yatkın bireylerde yeni tabloların ortaya çıkmasına yol açtığını belirten Psikiyatri Uzmanı Ebru Öztepe Yavaşcı

Koronavirus psikiystris hastalıkları tetikler mi?
18 Mayıs 2020 - 12:00

Covid-19 salgınının psikiyatrik tablolara yol açması ve var olan psikiyatrik tabloların kötüleşmesine veya yatkın bireylerde yeni tabloların ortaya çıkmasına yol açtığını belirten Psikiyatri Uzmanı Ebru Öztepe Yavaşcı, Psikiyatri polikliniğine şu dönemde başvuran kişilerin tanılarına baktığımızda sıklıkla anksiyete bozuklukları, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk ve uykusuzluk olduğunu görmekteyiz.  Ayrıca iyileşip tedavilerini sonlandırdığımız ya da iyileşmekte olan kişilerde de stres seviyelerinde ki artış, hastalıklarında nükslere neden olmuştur. Bunlar son dönemde yaşadığımız salgınla ilişkilidir. COVİD-19 virüsünün bulaşıcılığının fazla olması, hızlı yayılım göstermesi, tedavisiyle ilgili kesin bir sonuca varılmamış olması ve salgınla ilgili sürecin uzaması özellikle sağlıkla ilgili bilgilerle aşırı meşgul olan insanların ruhsal sağlıkları için tehdit edici bir unsur olmuştur’’ dedi.
Özel Medicana Bursa Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Ebru Öztepe Yavaşcı, bulaşıcı hastalıkların yeni bir durum olmadığını, bulaşıcı hastalıklara bağlı salgınların güçlü ruhsal tepkilere yol açabileceğini belirtti.
Toplumsal bir travma olan salgınların, insanların uyum yeteneklerini bozduğu için faklı bir durum oluşturduğunu belirten Öztepe, ‘’Aslında salgınlar kişisel olmaktan çok toplumsal travmalardır. Toplumsal travmalar insanların uyum yeteneklerini bozar. Oluşan korkuya karşı kişilerin tepkileri birbirinden farklı olur. Bazı kişiler sorunun ne olduğunu ve sınırlarını iyi bir şekilde belirleyip yönetebilirken bazıları da kaygılarıyla başa çıkmakta zorlanıp panikleyebilir ve ruhsal sorunlar yaşayabilirler’’ dedi.

Ebru Öztepe Yavaşçı, ‘’Yıllar önce Maslow insanların ihtiyaçlarını hiyerarşik bir düzende tanımlamıştır. Bu ihtiyaçlar hiyerarşisinde güvenlik ihtiyacı ve fizyolojik ihtiyaçlar temel olanlardır.  Ruhsal açıdan covid-19 salgınına baktığımızda gördüğümüz en büyük sorun belirsizliktir. Covid-19 salgını içerdiği belirsizlikler ve bu temel ihtiyaçlar üzerine etkileri nedeniyle “korku salgınına” dönüşmüştür. Hastalanma  ve ölme, geçim kaynaklarını kaybetme, karantina nedeniyle çalışamama veya işten  atılma, sevdiklerini kaybetme, temizlik, temel ihtiyaç maddelerine, besin  kaynaklarına ulaşamama ve sayamadığımız birçok korku… Bütün bu korkular endişe, çökkünlük, karamsarlık, çaresizlik, umutsuzluk, uykusuzluk ve travmatik stres  gibi ruhsal tepkileri ortaya çıkarabilir. Beden ve ruh bir bütün olduğundan bu ruhsal tepkiler de biyolojik bağışıklık sistemini  etkileyerek kişileri salgına karşı daha dirençsiz ve yatkın hale getirebilir’’ dedi.

Covid-19 salgınıyla birlikte biz ruh sağlığı çalışanlarının en çok karşılaştığı durumlar, var  olan psikiyatrik tabloların kötüleşmesi veya yatkın bireylerde yeni tabloların  ortaya çıkmasıdır diye sözlerine ekleyen Özel Medicana Bursa Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Ebru Öztepe Yavaşçı salgın korkusunun tetiklediği psikiyatrik hastalıkları  şöyle sıraladı;

- Anksiyete bozukluğu: Anksiyete bozuklukları arasında en sık “Panik Bozukluğu ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu”  ile karşılaşmaktayız. Kaygı bozukluklarını tetikleyen en önemli faktör belirsizlik ve belirsizliğe tahammülsüzlüktür. 

- Obsesif (takıntı)-kompulsif bozukluk: Var olan tehdidi abartılı yorumlama ve algılama eğilimi ile ilişkilidir. Bulaşma takıntısına bağlı olarak yıkama ve temizleme bu hastalarda çok yaygındır. Bu salgın, okb hastalarındaki belirtilerin ve aldıkları önlemlerin aşırı derecede  artmasına sebep olmuştur. Aslında bizim önerimiz bu kişilerinde temizlik ve korunma önlemlerine tam ölçülerde uymasıdır. Aşırı temizlik yapılmasına bağlı olarak atopik dermatit, kuru ve çatlamış cilt oluşabilir. Bu durumda cildin  bütünlüğünün bozulması ve kişiyi enfeksiyonlara karşı korumasız hale  getirmesi aslında kaçmak istedikleri sonucun gerçekleşmesiyle son bulabilir. Ayrıca temizlik malzemelerinin aşırı kullanımı toksik etkilere, inhalasyonu sonucu zehirlenmelere de yol açabilir.

-Depresyon: Çaresizlik hissi ve umutsuzluk depresyonu tetikleyebilir. Depresyon  isteksizlik, hayattan zevk alamama ve yoğun umutsuzluk gibi negatif hisleri  kapsayan bir duygudurum bozukluğudur. Bu salgının taşıdığı belirsizlikler,  çaresizlik hissi, sebep olacağı düşünülen kayıplar ve sosyal izolasyon, depresyonu tetikleyebilir. Uyku veya yeme  düzenindeki değişiklikler, alkol, tütün veya diğer ilaçların artan kullanımı  tabloya eşlik edebilir.

-Uykusuzluk:  Koronavirüs salgını ile mücadele ettiğimiz şu günlerde karşılaştığımız diğer bir durumda uyku düzenindeki bozukluktur. Bağışıklık sisteminin hücreleri uyku sırasında çoğalma, yenilenme ve iyileşme özelliğine sahiptir. Bu hücrelerin yenilendiği en iyi zaman ise gece uykusudur. Yeterli uyku alan bedeniniz koronavirüs dahil birçok mikroorganizmaya karşı korunmada yeterli dirence sahip olur. Ayrıca uyku esnasında salgılanan melatonin, serbest radikaller ve toksinlerle savaşmaya yardımcı olur. Yeteri kadar uyumadığınız takdirde hücreler yenilenemediği için bağışıklık sisteminiz zayıflayabilir ve bu da hastalıklara davet çıkarabilir. Bu nedenle bu günlerde kaliteli bir gece uykusu uyumaya özen göstermek önemlidir. Burada en çok gördüğümüz psikiyatrik hastalıkları sıralamaya çalıştık. Ama siz kendinizi bozukluk düzeyinde olmasa bile ruhsal olarak kötü hissediyorsanız ruh sağlığı alanında çalışan bir uzmandan yardım almayı sakın ihmal etmeyin.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR x
Bursa'nın kalbi İzmir'de atıyor
Bursa'nın kalbi İzmir'de atıyor
Bakan Mustafa Varank BTSO OSB Konseyi Üyeleriyle Buluştu
Bakan Mustafa Varank BTSO OSB Konseyi Üyeleriyle Buluştu